Start › Słownik

Słownik pojęć

108 pojęć urzędowych wyjaśnionych po ludzku

Ewidencja, planowanie, prawo, media, ryzyka. Każde pojęcie z linkiem do analizy raportu i artykułu poradnika, w których się pojawia.

O

Obręb ewidencyjnyCzęść gminy (zwykle wieś lub część miasta) z własną numeracją działek.Obszar analizowanyTeren wokół działki badany przy WZ: min. 3× szerokość frontu, nie mniej niż 50 m.Obszar górniczy / teren górniczyObszar – gdzie wolno wydobywać; teren – szerszy, dokąd sięgają wpływy eksploatacji (osiadania, wstrząsy).Obszar szczególnego zagrożenia powodziąTeren między wałem a rzeką oraz obszary Q10% i Q1%; obowiązują zakazy (szambo, zmiana terenu) i uzgodnienia z Wodami Polskimi.Obszar uzupełnienia zabudowyCzęść gminy wyznaczona w planie ogólnym, w której dopuszczalne jest wydawanie decyzji WZ.OOU (obszar ograniczonego użytkowania)Strefa wokół lotniska (lub innego obiektu) ustanowiona uchwałą sejmiku z zakazami zabudowy mieszkaniowej i wymogami izolacji akustycznej.Opłata adiacenckaOpłata gminna do 30% wzrostu wartości z podziału lub do 50% z budowy infrastruktury przez gminę.Opłata planistyczna (renta planistyczna)Opłata do 30% wzrostu wartości, pobierana przez gminę od sprzedającego, gdy sprzeda nieruchomość w 5 lat od wejścia w życie planu, który podniósł wartość.Opłata przyłączeniowaOpłata dla OSD za wykonanie przyłącza, liczona od mocy (zł/kW) i długości powyżej 200 m (prąd) lub ryczałtem (gaz).OSD (operator systemu dystrybucyjnego)Firma zarządzająca lokalną siecią energetyczną (PGE, Tauron, Enea, Energa, Stoen) lub gazową (PSG).Osuwisko (aktywne / okresowo aktywne / nieaktywne)Przemieszczenie mas ziemnych po stoku zarejestrowane w SOPO; aktywne – ruch w ostatnich 5 latach, nieaktywne – brak od 50 lat.OtulinaStrefa ochronna wokół parku narodowego, krajobrazowego lub rezerwatu; nie jest formą ochrony, ale wymaga uzgodnień.

P

Park krajobrazowy / OChKFormy ochrony przyrody ustanawiane przez sejmik z zakazami z listy ustawowej, najczęściej zakaz zabudowy w pasie 100 m od wód.Pas technologiczny linii energetycznejStrefa wzdłuż linii, w której operator wymaga ograniczeń zabudowy: ok. 3 m (nN), 11–16 m (SN), 30–40 m (110 kV), 50 m (220 kV), 70–80 m (400 kV).PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych)Podatek 2% od wartości rynkowej płacony przez kupującego przy zakupie od osoby prywatnej; nie występuje przy VAT.PEM (pole elektromagnetyczne)Pole elektryczne i magnetyczne wokół linii i urządzeń; normy dla terenów mieszkaniowych przy 50 Hz: 1 kV/m i 60 µT.Plan ogólny gminy (POG)Akt prawa miejscowego dla całej gminy, który dzieli ją na strefy planistyczne i zastąpił studium; wiąże przyszłe plany i decyzje WZ.PM2,5 / PM10 / benzo(a)pirenPyły zawieszone o średnicy do 2,5 i 10 µm oraz rakotwórczy węglowodór ze spalania węgla i drewna.Podatek rolny / od nieruchomości / leśnyRolny – od użytków rolnych (grosze); od nieruchomości – od gruntów pozostałych i budynków (ok. 0,7 zł/m² gruntu); leśny – od lasów.Podział nieruchomościProcedura wydzielenia nowych działek: projekt geodety, opinia wójta o zgodności z planem, decyzja, wpis.Pomnik przyrodyPojedyncze twory przyrody (drzewa, aleje, głazy) chronione uchwałą gminy, zwykle ze strefą 15 m od pnia.Powierzchnia biologicznie czynna (PBC)Część działki z roślinnością lub wodą (oraz 50% zielonych dachów), której nie wolno zabudować ani utwardzić.Powierzchnia ewidencyjna / geometrycznaEwidencyjna – zapisana w rejestrze (urzędowa); geometryczna – obliczona z obrysu na mapie.Pozwolenie / zgłoszenie wodnoprawneDecyzja lub zgłoszenie do Wód Polskich na korzystanie z wód wykraczające poza zwykłe (głębsza studnia, odprowadzanie poza działkę).Pozwolenie na budowę / zgłoszenieDecyzja starosty zezwalająca na budowę (65 dni) lub – dla domów do 70 m² i niektórych obiektów – zgłoszenie z milczącą zgodą (21 dni).Prawo pierwokupuPierwszeństwo kupna nieruchomości na warunkach uzgodnionych ze sprzedającym; przysługuje m.in. KOWR, Lasom Państwowym, gminie, dzierżawcy.Przeznaczenie podstawowe / uzupełniająceGłówna funkcja terenu w planie oraz funkcje dodatkowe dopuszczone jako wyjątek, często z limitem.Przydomowa oczyszczalnia ściekówInstalacja oczyszczająca ścieki na działce (drenażowa, biologiczna); do 7,5 m³/d na zgłoszenie + zgłoszenie wodnoprawne.Przyłącze a siećPrzyłącze – odcinek od sieci do Twojej instalacji (Twój koszt lub opłata); sieć – infrastruktura operatora/gminy.

S

Samowola budowlana / legalizacjaBudowa bez pozwolenia lub zgłoszenia; legalizacja wymaga postępowania w nadzorze budowlanym i opłaty (uproszczona dla obiektów > 20 lat).Siatka kilometrowa (NSP)Dane spisowe GUS agregowane do kwadratów 1×1 km, anonimizowane.SIDUSISSystem Informacyjny o Dostępie do Usług Stacjonarnego Internetu Szerokopasmowego (UKE) – statusy punktów adresowych.Służebność gruntowa (przejazdu, przechodu)Prawo właściciela jednej nieruchomości do korzystania z drugiej w określony sposób, np. przejazdu; przechodzi na następców.Służebność osobista (mieszkania, dożywocie)Prawo konkretnej osoby do korzystania z nieruchomości (np. mieszkania w domu) do jej śmierci.Służebność przesyłuPrawo przedsiębiorcy przesyłowego do korzystania z nieruchomości w zakresie urządzeń (linie, rury) na niej posadowionych.Strategiczna mapa hałasuMapa stref hałasu sporządzana co 5 lat dla aglomeracji, głównych dróg, linii kolejowych i lotnisk.Strefa ochronna cmentarzaPas 50 m (przy wodociągu) lub 150 m (bez) od cmentarza z zakazem budynków mieszkalnych, ujęć wody i zakładów żywności.Strefa ochrony konserwatorskiej (A, B, K, E, W)Obszar w planie miejscowym z warunkami dla nowej zabudowy (gabaryty, dachy, materiały) i uzgodnieniami z konserwatorem.Strefa ochrony ujęcia wodyTeren wokół ujęcia komunalnego (bezpośredni i pośredni) z zakazami, m.in. odprowadzania ścieków do gruntu i nowych studni.Strefa planistycznaJedna z 13 ustawowych kategorii terenu w planie ogólnym (np. SJ – wielofunkcyjna z zabudową jednorodzinną, SR – rolnicza).Strefy Q10% / Q1% / Q0,2%Zasięgi powodzi o prawdopodobieństwie 10%, 1% i 0,2% w każdym roku z map zagrożenia powodziowego.Symbole terenów (MN, MNU, MW, U, RM, R, ZL, ZP, KDW, KDD…)Oznaczenia literowe przeznaczenia terenów w planie; litery wspólne w kraju, znaczenie doprecyzowane w uchwale.

W

Warunek zawieszającyPostanowienie umowy, że skutek nastąpi tylko po zajściu określonego zdarzenia (np. uzyskanie WZ).Warunki przyłączeniaDokument operatora (prąd, woda, gaz) określający możliwość, sposób, termin i koszt przyłączenia; ważny 2 lata.Woda gruntowa (poziom)Głębokość zwierciadła wody w gruncie; waha się sezonowo o 0,5–1,5 m.WORP / ONNPWstępna ocena ryzyka powodziowego i obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi – wskazanie rzek do szczegółowego mapowania oraz powodzie historyczne.Wskaźnik intensywności zabudowyStosunek sumy powierzchni wszystkich kondygnacji nadziemnych do powierzchni działki.WspółwłasnośćWłasność jednej rzeczy przysługująca kilku osobom w ułamkach lub łącznie.Wyłączenie z produkcji rolnejDecyzja starosty zezwalająca na nierolnicze użytkowanie gruntu rolnego klas I–III (i organicznych IV–VI) pod zabudowę; wiąże się z należnością i opłatami rocznymi.Wyłożenie planu / uwagi do planuEtap procedury, gdy projekt planu jest publicznie dostępny (min. 21 dni) i każdy może złożyć uwagi (kolejne 14 dni).Wypis i wyrys z planuUrzędowy wyciąg z tekstu (wypis) i rysunku (wyrys) planu dla konkretnej działki, wydawany przez gminę za opłatą skarbową.Wypis z rejestru gruntówUrzędowy dokument ze starostwa z danymi działki (użytki, klasy, powierzchnia, władający).Wysokość zabudowyOdległość od poziomu terenu przy budynku do najwyższego punktu dachu (kalenicy) lub attyki, wg definicji planu.Wzmianka w KWAdnotacja o wniosku, który wpłynął do sądu, ale nie został jeszcze rozpoznany.